Źrenica oka - funkcje i działanie

Źrenica oka, czyli czarna część po środku oka, a dokładniej otwór w jego tęczówce. Odpowiada za regulację tego, jaka ilość światła wpada do wnętrza gałki ocznej. Chcesz dowiedzieć się więcej o tym, jak działa źrenica? Czy naprawdę jest czarna, a może tylko pochłania światło? Sprawdź nasz artykuł i poznaj odpowiedzi na te i inne pytania na temat źrenicy oka. 

Co to jest źrenica? 

Źrenica to otwór, przez który światło wpada do środka oka. Co to właściwie znaczy?

Może Cię to zaskoczyć, ale ten ciemny punkt w samym środku kolorowej części oka to w rzeczywistości... nic. Dosłownie. To nie jest żadna tkanka ani zbiór komórek. To po prostu pusta przestrzeń, swoiste okno, przez które świat zewnętrzny dostaje się do Twojej głowy.

W jaki sposób działa źrenica? Odruch źreniczny

Regulacja ilości światła, jakie wpada do oka, jest niezbędna dla prawidłowej percepcji obrazów. Dzięki temu tylna ściana oka może bezpiecznie odebrać obraz i przesłać go dalej do mózgu. Mimowolne ruchy źrenicy wykształciła nam ewolucja: natura wyposażyła organizmy kręgowców w reakcję zwaną odruchem źrenicznym. Dzięki temu mechanizmowi oko potrafi na bieżąco i samodzielnie dopasowywać się do aktualnej jasności otoczenia, co zapewnia dobrą jakość widzenia niezależnie od sytuacji; czy to w dzień, czy po zmroku.

Dlaczego źrenice zmieniają wielkość? Funkcja źrenicy

Działa to automatycznie, podobnie jak przysłona w aparacie fotograficznym: gdy otoczenie jest bardzo jasne, otwór się kurczy, co chroni wnętrze, w szczególności siatkówkę, przed uszkodzeniem. W ciemności zaś otwór źrenicy maksymalnie się rozszerza, by wpuścić do środka każdą możliwą odrobinę światła. To właśnie funkcja, jaką pełni źrenica. 

Dlaczego źrenica jest czarna?

Wiesz już, czym jest źrenica i jakie funkcje pełni. Ciekawiło Cię kiedyś, dlaczego źrenica jest czarna? Skoro tęczówki mogą być brązowe, zielone, niebieskie, szare - to dlaczego źrenica zawsze jest czarna?

Odpowiedź na to pytanie wiąże się poniekąd z tym, co napisaliśmy wyżej. Źrenica to po prostu otwór, pusty otwór. Postrzegamy ją jako czarną, ponieważ nie ma w niej grama światła. Za sterowanie wielkością tego otworu odpowiada specjalny mięsień zwieracz źrenicy, który reaguje bezpośrednio na to, jak jasno jest na zewnątrz. Mechanizm ten sprawia, że do środka trafia dokładnie wyliczona dawka światła, a ponieważ promienie te są w całości pochłaniane i nie wydostają się z powrotem, zdrową źrenicę zawsze widzimy jako czarną plamę. 

Dlaczego źrenica na zdjęciach jest czerwona?

Dobrze, zatem wiesz już, dlaczego źrenica jest czarna. Ale, ale. Na pewno zauważyłeś, że czasami na zdjęciach źrenica odbija się w kolorze czerwieni. Co ciekawe, zazwyczaj widać to na zdjęciach robionych nocą czy po ciemku. Dlaczego tak jest? 

To charakterystyczne zjawisko pojawia się, gdy nagły i silny błysk flesza zaskakuje nasze oczy. Problem polega na tym, że wszystko dzieje się zbyt szybko - mechanizm w oku nie ma szans zdążyć ze zwężeniem źrenicy przed wykonaniem ujęcia. W wyniku tego duża dawka promieni wnika swobodnie do wnętrza, odbija się od dna oka i siatkówki, a następnie wraca tą samą drogą prosto do obiektywu, co na fotografii rejestrowane jest jako czerwony punkt.

Choroby źrenicy: czego należy się obawiać? Objawy

Źrenica oka, tak jak większość elementów w naszym organizmie, może mieć jakieś nieprawidłowości, tj. choroby. 

Co ważne, źrenica powinna być czarna i na czarną wyglądać. Jeśli jest inaczej i na jej powierzchni można dostrzec białe zabarwienie, stan ten nazywamy leukokorią. Może być to objawy poważnych chorób źrenicy. Zalicza się do nich:

•  Siatkówczaka.

To nowotwór złośliwy. Pojawia się głównie u najmłodszych. Wewnątrz oka tworzy się swego rodzaju masa, guz odbijający światło, przez co źrenica wygląda na białawą. Powstaje wskutek mutacji genetycznych. Może być dziedziczny. Zazwyczaj pojawia się u dzieci w wieku około 3 lat. Jeśli tylko pojawią się takie objawy jak zez i biała źrenica, należy jak najszybciej udać się z maluchem na odpowiednią diagnostykę, ponieważ nieleczony siatkówczak może mieć przerzuty.

• Zaćmę.

Źrenicę otacza przezroczysta soczewka oka. Jeśli w wyniku zaćmy dojdzie do jej zmętnienia, źrenica może wydawać się biała. Zaćma to choroba, która występuje naturalnie, wraz z wiekiem. Owszem, może pojawić się np. w wyniku cukrzycy, ale zazwyczaj ma związek z procesem starzenia się organizmu. Leczenie polega na wycięciu zmętniałej soczewki i zaaplikowaniu nowej, przezroczystej, wykonanej z neutralnych dla oka i ludzkiego ciała materiałów. 

Czym jest źrenica toniczna?

Masz już komplet wiedzy o tym, czym jest, jak działa i jakie funkcje pełni źrenica. Na koniec powiemy jeszcze, co to źrenica toniczna. 

Źrenica toniczna, zwana też źrenicą Adiego, to stan w którym jedna lub rzadziej dwie ze źrenic są rozszerzone tonicznie i nieprawidłowo reagują na światło, przez co u osoby dotkniętej tym schorzeniem występuje anizokoria, czyli nierówność źrenic. Spowodowane jest to odnerwieniem mięśnia zwieracza rzęskowego. 

 

Bibliografia:

https://eyemed.pl/baza-wiedzy/czarny-kolor-zrenicy/
https://www.wokularach.pl/blog/dlaczego-zrenica-oka-jest-czarna
https://www.mp.pl/pacjent/okulistyka/chorobyoczu/chorobysiatkowki/94455,siatkowczak